Ketenontwikkeling

De transitie naar een circulaire en biobased (bouw)economie is in volle gang – en jij kunt meedoen! Building Balance brengt mensen en partijen samen, van land tot pand. We bouwen ketens tussen  agrariërs,  industrie  en de bouw– of GWW-sector die overgang naar biobased bouwmaterialen stimuleren. We bundelen kennis, ondersteunen initiatieven en creëren de juiste condities om op te schalen. Door samen te werken versnellen we de verandering. Langjarige afspraken geven alle ketenpartners de zekerheid om in actie te komen en samen de volgende stap te zetten naar een duurzame toekomst.

+ Aanbieders van vezelgewassen zijn zeker van de afname van hun vezels;
+ Verwerkers hebben gegarandeerd genoeg productievolume om op te investeren; 
+ Bouwers en opdrachtgevers zijn zeker van de kwaliteit en levering van biobased bouwmaterialen.

We zetten in op landelijke én regionale ketens. Op dit moment werken 11 regionale ketens hard aan het verbouwen van vezelgewassen en het bouwen van biobased projecten. Verschillende regio’s laten al zien wat er mogelijk is: van biobased woonwijken in Friesland tot biobased renovaties in Brabant. Nu is het tijd om deze successen verder op te schalen en onze samenwerkingsverbanden te verbinden aan de grote bouwopgaven die er liggen.

Natuurlijke bouwmaterialen van vezelgewassen

Eén van onze doelen is om natuurlijke, biobased bouwmaterialen te koppelen aan de marktvraag. Vraag uit de markt komt makkelijker op gang met haalbare product–marktcombinaties voor bepaalde nieuwbouw of renovatieopgaven. Daarom ontwikkelen we samen met de markt slimme en opschaalbare gewas-product-combinaties. Dit zijn de meest kansrijke toepassingen van vezelgewassen in biobased bouwmaterialen of bouwdelen. Op dit moment focussen we op:

Inblaas uit gehakselde fractie zonder intensieve verwerkingsinstallatie (drogen, zeven, ontstoffen, opslag)

Miscanthus Hennep Graanstro

Inblaasisolatie uit secundaire stroom beschikbaar vanuit centrale verwerkingseenheid of secundaire industrie

Vlaslemen Hennepscheven

Isolatiewol uit hoofdgewas

Hennep

Isolatiewol uit reststroomfractie

Hennep korte vezels Vlas korte vezels

Plaatmateriaal interieur zonder bindmiddelen

Miscanthus Hennepscheven Vlaslemen Tuinbouwreststromen

Plaatmateriaal interieur/exterieur met bindmiddelen

Miscanthus Hennepvezels en korte vezels Vlaslemen en korte vezels

Balen voor prefab gevels en wanden

Miscanthus Hennep Graanstro

Biobased bouwmaterialen certificeren

Om biobased bouwproducten op grote schaal te kunnen toepassen, moet er zekerheid zijn over de kwaliteit en de prestaties. Dat geldt voor de bouwmaterialen zelf, maar ook hoe ze gebruikt worden. Buitenlandse testresultaten laten al zien dat biobased materialen kunnen voldoen aan de strengste eisen voor bouwmaterialen. We zijn nu bezig om biobased bouwproducten ook hier te certificeren en te zorgen dat ze voldoen aan de Nederlandse normen.

De marktacceptatie van biobased materialen verloopt in vier stappen:

Testen geven zekerheid over de kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid van biobased materialen. Test zijn de basis voor vertrouwen bij opdrachtgevers, verzekeraars en andere betrokkenen.
Certificering maakt biobased materialen verzekerbaar en met garanties toepasbaar in de bouwsector. Dit vermindert risico’s en zorgt dat marktpartijen de materialen sneller accepteren.
Normeren levert afspraken op over de toepassing van gecertificeerde materialen. Beoordelingsrichtlijnen, KOMO-certificaten en aansluiting bij Nen-normen zorgt voor verzekerbaarheid en brede toepasbaarheid.
Standaard bouwdetails bevatten gerichte kennis en afspraken over hoe je biobased materialen en bouwdelen goed toepast.

We bepalen dus eerst samen met de markt de beste methoden om vezelgewassen toe te passen in biobased bouwmaterialen of bouwdelen. Vervolgens zorgen we voor de juiste certificaten, normen en bouwdetails. Zo maken we biobased materialen steeds breder beschikbaar en aantrekkelijker.

Inblaasisolatie van graanstro is bijvoorbeeld al KOMO gecertificeerd. Ook zijn er al bouwdetails ontwikkeld voor het na-isoleren van bestaande daken met inblaasstro. Met een slimme teststrategie zijn er grote stappen gezet in onderzoek naar de brandveiligheid van biobased isolatiemateriaal. Biobased hellende daken, zowel prefab als na-isolatie van binnenuit, zijn al volledig in de markt gezet, met uitgewerkte bouwdetails en certificeringen. Er is geen twijfel en terughoudendheid meer dat dit bouwdeel agrobased toegepast kan worden..

Generieke tests helpen ondernemers om hun eigen proces- en productcertificeringen te onderbouwen. Building Balance regelt geen tests of certificaten voor individuele bedrijven.

Subsidie voor biobased milieuverklaringen
Het ook belangrijk om de milieu-impact van de biobased producten te weten. Dan kan er bijvoorbeeld mee gerekend worden in de Milieuprestatie gebouwen (MPG). De nationale milieudatabase (NMD) is op dit moment nog niet goed ingericht voor biobased producten.

Fabrikanten en leveranciers van biobased bouwproducten krijgen daarom een subsidie voor het maken van een levenscyclusanalyse (LCA) voor categorie 1 oftewel merk specifieke milieuverklaringen. Er worden ook extra categorie 3 (generieke) milieuverklaringen en basisprofielen ontwikkeld. Daarnaast onderzoekt stichting NMD of het percentage biobased aan de database kan worden toegevoegd en lopen er extra onderzoeken naar biobased producten.

Onderzoek en kennis over biobased (ver)bouwen

Om biobased bouwen vast onderdeel te maken van (land)bouwprocessen zetten we ons ook in voor onderzoek en kennisdeling. We richten ons hierbij op onderzoeken en innovaties die direct bijdragen aan schaalbare biobased oplossingen. Het gaat dan vooral om agrarische vraagstukken. Denk aan verbetering van de teelt van biobased gewassen, voor een hogere kwaliteit en opbrengst. Of onderzoek naar vergroten van de biodiversiteit en de kwaliteit van water en bodem door vezelteelt.

Onderzoeksvragen uit de bouwsector vallen vaak onder de actielijn testen en certificeren. Nu er meer biobased wordt gebouwd, komen er ook nieuwe vragen en oplossingen vanuit die projecten. De lessen uit de praktijk vertalen we via het NKBB ook naar trainingen, onderwijsmodules en kennisdocumenten. Zo ondersteunen we de bouwsector op alle manieren om steeds meer biobased materialen te gebruiken.

Samen zetten we de volgende stap. Doe je mee?
Wil jij als verwerker, bouwer of agrarisch ondernemer bijdragen biobased bouwen?

+ Lees hier wat we doen voor agrariërs en vind onze contactpersonen voor deze sector;
+ Ontdek hoe we biobased industrie stimuleren en met wie je contact kunt opnemen;
+ Bekijk hier onze activiteiten in de hele bouwsector en de betrokken contactpersonen;
+ Zoek een regionale keten in jouw regio of stel direct je vraag over biobased bouwen;
+ Of meld je aan voor onze webinars en events.