Biobased bouwen werkt juíst bij monumenten en bestaand vastgoed
“Biobased bouwen biedt juist in Limburg grote kansen”, vindt architect Omayra Mingels van SatijnPlus. Vooral bij restauratie en herbestemming van monumenten kunnen natuurlijke materialen helpen om gebouwen duurzamer, gezonder en comfortabeler te maken. “Iedere stap telt”, zegt ze. “Het belangrijkste is dat biobased bouwen steeds normaler wordt.”
Welke kansen biedt biobased bouwen specifiek voor Limburg?
“Limburg heeft enorm veel bestaand vastgoed en monumenten. Juist daar werken biobased materialen heel goed”, is de ervaring van de architect. “Als je gebouwen energiezuiniger en comfortabeler wilt maken, moeten materialen goed samenwerken met het bestaande casco. Biobased materialen kunnen vocht opnemen en afgeven en helpen zo schade en vochtproblemen aan monumenten voorkomen.”
Volgens Mingels liggen er daarom grote biobased kansen voor Limburg. “Maastricht is de tweede monumentenstad van Nederland. Als we de monumenten daar op grote schaal biobased verduurzamen, kunnen we gebouwen veel langer behouden en stimuleren we de biobased-keten.”
Omayra ziet namelijk kansen in regionale samenwerking. “Bij biobased bouwen hebben we elkaar nodig. Building Balance brengt partijen uit de hele keten samen. Dat past goed bij Limburg en bij onze regionale bouwcultuur.”
Wat houdt opdrachtgevers momenteel nog tegen om biobased materialen te gebruiken?
“Veel mensen denken dat meteen alles volledig biobased moet zijn. Dat schrikt af”, vertelt Omayra. Volgens haar begint de verandering vaak klein. “Biobased isolatie toepassen of meer hout gebruiken in een ontwerp maakt al verschil. Het belangrijkste is dat het steeds normaler wordt om biobased materiaal te benutten.” Ook kennis speelt een rol. “Bij renovatieprojecten werken biobased materialen bouwfysisch vaak gewoon beter. Daarmee voorkom je problemen én extra kosten op termijn.”
In 2025 verbond een collectief van 19 vooruitstrevende Limburgse architecten en architectenbureaus zich officieel aan de transitie naar biobased bouwen. In samenwerking met Stichting Building Balance Limburg ondertekenden zij een gezamenlijke commitmentverklaring met concrete prestatieambities voor het gebruik van biobased materialen in woningbouw- en renovatieprojecten.
Wat merk je van het convenant in de dagelijkse praktijk?
“Het convenant helpt vooral om de transitie zichtbaar te maken. We spreken uit waar we voor staan en zoeken elkaar vaker op om kennis te delen. Binnen SatijnPlus leidt dat tot bewustere keuzes in projecten. Van een strobalenschuur tot biobased isolatie in restauratieprojecten: iedere stap helpt.”
Welke verantwoordelijkheid heeft een architect zelf?
“Architecten moeten weer meer ontwerpen vanuit het materiaal en niet alleen vanuit de vorm. Materiaalkennis is dus enorm belangrijk.” Zelf volgde zij onlangs een opleiding hierin. “Hoe beter ik begrijp hoe materialen zich gedragen, hoe beter ik keuzes kan maken en onderbouwen richting opdrachtgevers en gemeenten.”
Volgens haar gaat biobased bouwen ook over gezondheid en leefkwaliteit. “Natuurlijke materialen dragen bij aan een prettiger en gezonder binnenklimaat.”
Welke ontwikkeling stemt jou het meest hoopvol?
“Dat steeds meer partijen in de regio elkaar weten te vinden. Architecten, boeren, gemeenten en bouwpartijen zoeken elkaar op. Dat is ook nodig om écht stappen te zetten.”
Ook de terugkeer van biobased gewassen in het landschap stemt haar positief. “In Zuid-Limburg zijn weer hennepvelden ingezaaid. Vroeger had bijna elke boerderij wel een stuk vezelhennep voor allerlei toepassingen, zoals de productie van touw. Dat dit gewas zijn herintrede maakt, geeft biobased bouwen letterlijk zichtbaarheid. Dat helpt enorm in de bewustwording.”
