De beweging naar biobased bouwen zit in de lift. Kijk naar projecten als BLINK in Haarrijn of het werk van Plegt-Vos voor Casas in dezelfde wijk — houtbouw wint zichtbaar terrein. Ook de markt past zich aan: de verkoop van inblaasmachines groeit gestaag en veel prefab (timmer)fabrieken blazen al isolatie in, zoals de Prefab Fabriek in Culemborg. Voor wie al wel met houtbouw bezig is, maar de volledige transitie naar agrobased materialen op dit moment nog te uitdagend vindt, hebben we goed nieuws: je bent al heel goed bezig.
De transitie naar een circulaire economie waarbij we in de bouw allemaal massaal agrobased materialen gebruiken, is immers geen sprint maar een marathon. De koers die Building Balance hierbij voor zich ziet, is helder en gefaseerd: op de trein stappen is gewoonweg het makkelijkst met hout. De stap naar biobased isolatie zoals cellulose is dan een logische volgende stap. Ook deze maakt de weg weer een stukje vrij voor de verandering naar agrobased materialen van Nederlandse bodem.
Stap 1: Hout – stevig fundament voor een flexibele start
Houtbouw is veel meer dan een trend: het is een solide eerste stap in een bredere biobased route. Bouwen met hout biedt een bouwfysisch en organisatorisch betrouwbaar alternatief voor beton of staal. Bovendien slaat hout CO2 op, is de geprefabriceerde bouw aanzienlijk lichter en zorgen de beperkte vervoersbewegingen voor minimale stikstofuitstoot. En het is vertrouwd terrein — Nederland heeft immers een rijke geschiedenis met hout als bouwmateriaal. Wist je dat Holland een verbastering van Houtland is?
Wat we vandaag zien, is een herwaardering van dat erfgoed. Houtbouwconcepten duiken overal op, en steeds meer bouwbedrijven investeren in eigen productielijnen voor houtbouw. Tel daarbij op dat een tekort aan traditionele bouwmaterialen op handen is, en de keuze voor houtbouw is evident. Een logische eerste toepassing is te vinden bij woningen tot zes bouwlagen: overzichtelijk, schaalbaar en uitermate geschikt als leerschool voor de volgende stappen in het biobased bouwen.
Stap 2: Het laaghangende fruit dat biobased isolatie heet
Na de constructie volgt de schil. Biobased isolatiematerialen, zoals houtvezel of cellulose, zijn een logische vervolgstap. Ze sluiten perfect aan op houtbouw, zijn bewezen effectief en inmiddels goed verkrijgbaar.
We zien dat steeds meer fabrieken hun processen hierop aanpassen. Dat is voor de grootschalige transitie naar biobased bouwen natuurlijk ontzettend fijn, maar is tegelijkertijd een drempel om snel te veranderen naar agrobased materialen. Als je je fabriek hebt ingericht op werken met cellulose, dan verander je natuurlijk niet van de ene op de andere dag van materiaal. Dat raakt aan alles: van wanddikte tot opslag en verwerkingsapparatuur, dat snappen wij natuurlijk ook.
Het goede nieuws: je hoeft het niet alleen uit te vogelen. De praktijk is volop in ontwikkeling en Building Balance ondersteunt actief bij het optimaliseren van deze keuzes — zowel technisch als strategisch.
Stap 3: Agrobased vezels – van veld naar gevel
De volgende stap? Isolatie op basis van lokaal geteelde gewassen zoals hennep, vlas, stro of miscanthus. Deze vezels zijn niet alleen snelgroeiend en circulair, maar maken de keten ook écht lokaal.
Hoewel deze stap nog in de kinderschoenen líj́kt te staan voor de industriële nieuwbouw, wordt het in daken bij renovatie al veelvuldig toegepast. Stro is recent bijvoorbeeld KOMO-gecertificeerd als inblaas-isolatie — een belangrijke doorbraak. Maar we zijn er nog niet. Voor de industriële opschaling en brede toepassing is het van belang dat er ervaring wordt opgedaan en verdere productontwikkeling en certificering plaatsvindt.
Dat begint niet in de fabriek, maar op het land. Boeren moeten toekomstperspectief zien, en dat vraagt om serieuze, structurele samenwerking binnen de keten. Inspirerende voorbeelden, zoals de Friese Hennepdeal, laten zien hoe het kan: van teler tot bouwer, in één regionale keten.
Goed bezig
Waar je je ook in de biobased adoptie bevindt, we zijn blij dat je bezig bent. Zo is de transitie naar biobased bouwen in volle gang. Houtbouw is een geweldige eerste stap, biobased isolatie ligt binnen handbereik, en de opmars van agrobased materialen komt eraan.
Elke stap vraagt nieuwe keuzes. En nee — je hoeft niet morgen alles om te gooien. Maar de vraag is wél: hoe ziet deze transitie eruit voor jou?
Wil je hierover in gesprek? Building Balance verbindt je graag met de juiste inhoudsdeskundigen. We helpen je vooruit met kennis, praktijkervaring en partners uit de hele keten. De eerste stap is eenvoudig: neem contact op met Utrechtse ketenregisseur Marieke van Loon.
Beeld: Wildgroei houtbouw van Blink
