Boeren en bouwers in Twente bundelen hun krachten om de agrarische- en bouwsector te verduurzamen. Samen werken zij aan een eerlijke en rendabele keten van land naar pand. Ook Twentse gemeenten kunnen hier een actieve rol in spelen en bijdragen aan deze transitie.
Twentse Bouwboeren: bouwen aan een circulaire keten
In de overgang naar een biobased economie ondersteunt Building Balance boeren, industrie en bouwsectoren bij het werken met vezelgewassen. Dit gebeurt onder andere in Twente via het project Twentse Bouwboeren, dat boeren en bouwers samenbrengt om de teelt en toepassing van biobased gewassen en bouwmaterialen te stimuleren.
De ketenregisseurs, Janneke Paalhaar en Eric Versteeg, zorgen voor verbinding tussen de partijen. Het initiatief wordt gedragen door De Land Bouwers, Waterschap Vechtstromen, Stichting Pioneering, de Rabobank, TAUW Foundation en Building Balance.
Voor boeren biedt extensivering naar vezelteelten een kansrijk verdienmodel, terwijl de bouwsector hiermee werkt met duurzame, CO2-opslagende en geopolitiek onafhankelijke materialen. De ontwikkeling van deze keten vraagt om samenwerking: boeren investeren pas in nieuwe teelten als er afnamegarantie is, industrieën schalen productie op als er voldoende aanbod is, en bouwers kunnen biobased bouwen als materialen beschikbaar zijn.
Een belangrijke, maar nog onderbenutte schakel in deze keten is de rol van Twentse gemeenten. Zij kunnen met beleid en stimulerende maatregelen bijdragen aan de groei van een regionale biobased economie.
Hoe gemeenten de biobased transitie kunnen versnellen
In het bouwdomein:
- Biobased ambities opnemen in gemeentelijk grondbeleid, bijvoorbeeld als percentage in de private koopovereenkomst.
- Via het energieloket en verduurzamingsregelingen biobased isolatiematerialen stimuleren.
- Afspraken maken met woningcorporaties over biobased bouwen en renoveren.
- Informatieavonden organiseren voor bewoners over de voordelen van biobased materialen.
- Bij verkoop van vrije kavels kopers actief informeren over biobased bouwen.
- Inbreiding, uitbouw en optopping stimuleren, waarbij lichte biobased materialen voordelen bieden.
- Groene bouwleges invoeren voor projecten die aantoonbaar CO2-negatief bouwen.
- Biobased bouw opnemen in stedenbouwkundige plannen, bijvoorbeeld door niet direct op hoogbouw te sturen.
- Biobased materialen inzetten voor tijdelijke huisvesting vanwege voordelen als thermisch comfort en losmaakbaarheid.
- Samen met Twentse Bouwboeren lokale ketens ontwikkelen, waarbij productie en afname zo lokaal mogelijk plaatsvinden.
- Bouwers en projectontwikkelaars betrekken bij het formuleren van biobased ambities in gemeentelijke convenanten.
- CO2-intensieve gevelmaterialen ontmoedigen via de welstandsnota en alternatieve materialen stimuleren.
In het agrarische domein:
- Een kansenkaart opstellen in samenwerking met Waterschap Vechtstromen, dat water en bodem als leidende principes hanteert.
- Keukentafelgesprekken voeren met agrariërs over de mogelijkheden van vezelteelten, bijvoorbeeld via erfcoaches en agrarische collectieven.
- Biobased teelten koppelen aan natuurbeheer, stikstofreductie en plattelandsontwikkeling.
- Actief participeren in het project Twentse Bouwboeren.
- Piekbelasters benaderen en ondersteunen bij de omschakeling naar extensieve landbouw met vezelgewassen.
- Onderzoeken of vrijgekomen agrarische gebouwen ingezet kunnen worden voor kleinschalige verwerking van vezels tot bouwmaterialen.
- Informatieavonden organiseren voor agrariërs over de kansen van vezelteelten.
In ketenontwikkeling:
- Koppelingen maken met PPLG-plannen waar gemeenten al bij betrokken zijn.
- Twentse sectoren stimuleren om zich aan te sluiten bij Twentse Bouwboeren en biobased ketens te versterken.
Deze lijst is niet uitputtend en wordt regelmatig bijgewerkt. Zijn er andere maatregelen die gemeenten kunnen nemen? Laat het ons weten!
📍 Volgende bijeenkomst: 25 september 2023
Op 25 september vindt de volgende ketenbijeenkomst plaats in Enschede. Tijdens deze bijeenkomst tekenen betrokken ondernemers een commitmentverklaring om de biobased economie in Twente verder te versterken.
Wil je als gemeente hierbij aansluiten of meer weten? Neem contact met ons op via 📧 info@twentsebouwboeren.nl
