De teelt van hennep, vlas en miscanthus krijgt steeds meer aandacht. Logisch, want deze gewassen leveren grondstoffen voor biobased bouwmaterialen én kunnen de bodem en waterkwaliteit verbeteren. Maar wat is er nu echt bekend over de ecologische effecten van vezelteelt?
In opdracht van Building Balance bracht het Louis Bolk Instituut de bestaande kennis in kaart. Het rapport vergelijkt hennep, vlas en miscanthus met gangbare gewassen zoals maïs, aardappel en suikerbiet. Er is gekeken naar bodemkwaliteit, waterkwaliteit, biodiversiteit én aaltjesdruk. ”De resultaten bevestigen we wat al wisten: de vezelgewassen leveren een positieve bijdrage aan bodem- en waterkwaliteit.”
minder milieubelasting, meer bodemleven
De cijfers uit het rapport laten duidelijk zien: vezelgewassen veroorzaken veel minder milieubelasting dan gangbare akkerbouwgewassen. Hennep en miscanthus scoren zelfs neutraal op alle onderdelen van het milieubelastingsmodel. Ook vlas scoort laag, mits er geen synthetische bestrijdingsmiddelen worden ingezet.
Daarnaast blijkt dat vezelgewassen bijdragen aan een betere bodemstructuur. Vooral miscanthus, met zijn diepe wortelstelsel en jaarlijkse bladval, stimuleert het bodemleven en verhoogt het organischestofgehalte.
slim in het bouwplan, goed voor water
De uitspoeling van stikstof is bij vezelgewassen fors lager dan bij bijvoorbeeld maïs of aardappel. Dat maakt deze gewassen aantrekkelijk op percelen met uitspoelingsrisico, of in gebieden waar waterkwaliteit onder druk staat.
Met het NDICEA-model, dat in dit rapport is gebruikt, kun je nu ook vezelgewassen doorrekenen in het bouwplan. Daarmee is het mogelijk om de effecten van rotatie, bemesting en gewaskeuze op bodem en water te simuleren. Een mooie kans voor adviseurs die bewust willen sturen op duurzaam bodembeheer.
biodiversiteit en aaltjes: extra bonus
Vezelgewassen zijn ook interessant voor wie werkt aan biodiversiteit of aaltjesbeheer. Hennep trekt insecten en akkervogels aan. Miscanthus biedt overwinteringsplek voor fauna. En vlas remt bepaalde schadelijke aaltjes af. Niet elk gewas scoort overal goed, maar er zijn duidelijke kansen om slim te combineren in het bouwplan.
Samenvattend: de voordelen op een rij
- Minder uitspoeling en milieudruk dan bij aardappel of maïs
- Hogere organische stofopbouw, vooral bij miscanthus
- Positieve bijdrage aan biodiversiteit
- Lager gebruik van meststoffen en middelen
- Synergie met aaltjesbeheer (vlas)
- Inpasbaar in bestaande bouwplannen
- Modelmatig te onderbouwen met NDICEA
Wat kun jij hiermee?
Ben je beleidsmaker of adviseur? Gebruik deze inzichten als onderbouwing voor maatregelen rond waterkwaliteit of duurzaam bodembeheer. Werk je aan gebiedsontwikkeling of ketenvorming? Dit rapport helpt je verder.
