Bij biobased bouwen maken mensen zich soms zorgen over plaagdieren. Ze vragen zich af of natuurlijke materialen, zoals hout, vlas, stro of wol, meer ongedierte aantrekken. Building Balance vroeg TNO om dit uit te zoeken. De conclusie is duidelijk: niet het materiaal, maar de kwaliteit van het ontwerp, de bouw en het onderhoud bepalen het risico op plaagdieren.
Wat is er onderzocht?
TNO heeft geïnventariseerd welke plaagdieren in en rond woningen voorkomen. Ze onderzochten zowel gewone woningen als woningen met biobased bouwmaterialen en biobased isolatie.
Het onderzoek is gedaan op basis van bestaande kennis en gesprekken met experts, zoals het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen en Milieu Centraal.
Soorten plaagdieren
In huizen en tuinen kunnen veel soorten plaagdieren voorkomen. TNO verdeelt ze in vier groepen:
- Dieren die voedsel, warmte of een schuilplaats zoeken, zoals muizen, ratten, marters en vleermuizen.
- Dieren die dierlijk materiaal eten, zoals tapijtkevers en klerenmotten.
- Soorten die bouwmaterialen aantasten, zoals papiervisjes, zilvervisjes en sommige kevers.
- Soorten die hout aantasten, zoals houtwormkevers, boktorren en soms termieten.
De kern van de uitkomsten
TNO ziet geen bewijs dat biobased materialen meer plaagdieren aantrekken dan andere materialen. Plaagdieren komen vooral binnen via kleine openingen, zoals kieren, scheuren, of slecht sluitende ramen. Ze worden extra aangetrokken door vocht, voedselresten en nestplekken. Het materiaal – biobased of niet – speelt daarbij geen rol.
Dieren eten biobased materialen ook niet. De vezels in deze materialen zijn voor de meeste dieren niet verteerbaar. Wel kunnen sommige dieren biobased isolatie gebruiken als nestmateriaal, maar dat doen ze net zo goed met glaswol, steenwol of piepschuim.
Wat betekent dit voor bouwen met biobased materialen?
Biobased materialen kunnen veilig en verantwoord worden gebruikt binnen de strandaard bouwmethoden. Ze vragen geen extra maatregelen tegen ongedierte. Uiteraard is goed bouwen wél belangrijk. Materialen moeten goed aansluiten, zonder naden en kieren. En er moet aandacht zijn voor vochtbeheersing, ventilatie en goed onderhoud. Net zoals bij bouwen met traditionele materialen. Biobased bouwen vraagt dus geen extra maatregelen, maar gewoon goed vakmanschap.
Biobased bouwen zonder extra risico’s
Onzekerheid over biobased bouwen, bijvoorbeeld uit angst voor meer ongedierte, staat opschaling van biobased bouwen soms in de weg. Het onderzoek van TNO laat zien dat deze zorgen niet nodig zijn. Biobased bouwen kan zonder extra risico’s op plaagdieren.
Het ondersteunt de overstap naar circulaire en klimaatvriendelijke materialen. Zonder nieuwe risico’s, maar juist op basis van bewezen bouwkundige kennis. En met kwaliteit, comfort en gezondheid als uitgangspunt.
Het volledige TNO‑rapport over plaagsoorten kun je hier lezen. Daarin vind je alle achtergrondinformatie over plaagdieren voor professionals die willen werken met biobased materialen.
Heb je verder nog vragen? Neem dan contact op met onze Projectmanager onderzoek en certificering Sander Rutten.
