CO₂-commitment vastgoedpartijen is hefboom voor biobased bouwen

Welke waarden zijn afgesproken en waarom?

Voor het eerst zijn er harde grenswaarden gesteld aan de materiaalgebonden CO₂-uitstoot van nieuwbouw in Nederland. Vijftien grote vastgoedbeleggers en corporaties hebben streefwaarden én harde plafondwaarden vastgelegd voor de CO2-uitstoot van bouwmaterialen. Ze stellen daarmee een duidelijke norm voor de markt. En niet zonder reden. Bouwmaterialen zijn namelijk goed voor 13% van de wereldwijde CO2-uitstoot en de sector is verantwoordelijk voor circa 50% van het grondstoffenverbruik. Het CO₂-commitment is een stevige hefboom voor de opschaling van biobased en circulair bouwen. Welke waarden zijn afgesproken en waarom, lees je in dit achtergrondartikel.

Een nieuwe norm vanuit de markt
‘Het minimale is het maximale’ is een bekend gezegde in de veelal normvolgende bouwsector. Versnelling en opschaling komt moeilijk op gang zonder duidelijke richting. Zo’n richting is er nu door het nieuwe CO₂-commitment van vijftien grote beleggers en corporaties. Deze partijen zijn samen goed voor ruim €60 miljard aan vermogen en tienduizenden nieuwbouwwoningen in de komende jaren. In een gezamenlijk CO₂-commitment stellen zij maximale waarden aan de materiaalgebonden CO₂-uitstoot van hun nieuwbouwprojecten. Dit geldt zowel voor woningbouw, kantoren als retail.

De route in cijfers
De vijftien partijen hebben een reductiepad opgesteld tot 2050. Ze leggen daarin streef- en plafondwaardes vast in GWPA-waarden (Global Warming Potential module A). Er wordt dus gestuurd op materiaalgebonden CO₂-emissies die vrijkomen voor de oplevering van een bouwproject, zoals transport, grondstofwinning, productie en in de bouwfase zelf. De streefwaarden sluiten aan bij het 1,5°C-scenario van Dutch Green Building Council (DGBC). De plafondwaarden zijn gebaseerd op het 1,7°C-budget van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC, 2020).

De streef- en plafondwaarden worden jaarlijks herijkt en mogelijk aangepast worden op basis van nieuwe (praktijk)inzichten of bijvoorbeeld de nieuwe WLC-GWP bepalingsmethode. Zie hier de toelichting op het CO2-commitment.

Hieronder de streef- en plafondwaarden voor de vier gebouwtypen:

GWPA-waarden in kg CO₂ per m² bruto vloeroppervak

Waarom juist nu?
Maar waarom dit initiatief in zo’n moeilijke tijd voor de bouw? Dat is een logische vraag, met een simpel antwoord: omdat uitstel de rekening alleen maar hoger maakt. De Raad voor de Leefomgeving waarschuwde al dat we nú moeten ingrijpen om een nieuwe bouwstop – zoals bij stikstof – te voorkomen. Bovendien komt Europese regelgeving snel dichterbij en de kloof tussen de minimumnormen in Nederland en Europese groeit. Door nu gezamenlijk te sturen, voorkomen beleggers en corporaties dat de sector straks hard en onverwacht wordt geraakt.

Gaat dit woningen niet nog duurder maken?
Een begrijpelijke zorg in het kader van de woningnood. Toch laten steeds meer praktijkvoorbeelden zien dat biobased en circulair bouwen niet duurder hoeft te zijn. In sommige gevallen is het zelfs goedkoper. Biobased grondgebonden woningen zijn inmiddels aantoonbaar kostenneutraal haalbaar. En ook in gestapelde bouw worden stappen gezet. Bovendien gaan de prijzen van CO₂-intensieve materialen zoals cement en staal structureel stijgen door Europese beprijzing (ETS en CBAM). Dit terwijl de prijzen van duurzame materialen door schaalvoordelen zullen dalen. Het kostenvoordeel verschuift dus steeds meer van niet-duurzame naar duurzame producten.

Drie routes, één versnelling
De beleggers en corporaties kiezen er nadrukkelijk voor om geen materialen voor te schrijven, maar de markt uit te dagen om zo goed en duurzaam mogelijk te bouwen binnen de vastgestelde plafondwaarden. Wel benoemen zij drie routes waarmee de markt hun materiaalimpact kan verlagen:

1. Slimmer bouwen – efficiënter gebruik van materialen, verduurzaming van beton en staal.
2. Circulair bouwen – hergebruik en ontwerpen voor demontage.
3. Biobased bouwen – inzetten van hernieuwbare grondstoffen zoals hout en vezelgewassen.

Juist de derde route is een krachtige versneller. Biobased bouwen verlaagt niet alleen de CO₂-uitstoot. Het creëert ook een nieuw verdienmodel voor boeren, met positieve effecten voor bodemkwaliteit, biodiversiteit en stikstofreductie. In de praktijk gaat biobased bouwen ook vaak samen met industrialisatie en dus een hogere bouwsnelheid.

Voorspelbaarheid en schaal
Vanuit Building Balance zijn we enthousiast over de beweging die gaande is. Er bouwt zich een momentum op door allerlei mooie initiatieven. Van architecten die zich committeren aan ‘biobased tenzij’, woningcorporaties, bouwers, onderhoudspartijen en ontwikkelaars die zich committeren aan 30/30/30 (met een verwachte realisatie van meer dan 20.000 biobased woningen tot en met 2030 vanuit de ontwikkelaars) en de €100 miljoen die Rabobank investeert in opschaling. Het CO₂-commitment is een zeer welkome toevoeging aan de opschaling van biobased bouwen. Door harde grenswaarden af te spreken, weten ontwikkelaars en bouwers waar ze aan toe zijn. Dat creëert schaal, volume en vertrouwen in de keten. En precies dat is nodig om biobased bouwen mainstream te maken.

Vervolg: samen leren en opschalen
Het commitment is geen gesloten club. Andere partijen kunnen aansluiten. neem hiervoor contact op met onze activator voor de vastgoedsector Norbert Schotte.  Building Balance organiseert kwartaalbijeenkomsten met de deelnemers en op 23 april 2026 een Biobased Bites-sessie, waarin vragen uit de sector beantwoord worden en ervaringen gedeeld.